Roestvrij staal staat bekend als onderhoudsvriendelijk, en terecht. Een goed sieraad van staal hoef je niet te poetsen zoals zilver of met dezelfde voorzichtigheid te dragen als vaak nodig is bij verguld messing. Toch worden allerlei verschillende veranderingen al snel ‘aanslag’ genoemd. Daardoor is online advies verwarrender dan nodig. Vergelijk je staal met sterling zilver? Lees dan eerst onze gids over wat 925 betekent bij sieraden.
Roestvrij staal krijgt bij normaal dragen niet snel aanslag. Er kunnen zich wel resten op ophopen, het kan onder agressieve omstandigheden plaatselijk corroderen of de decoratieve coating kan slijten. Dat zijn verschillende processen die elk om een andere aanpak vragen.
Aanslag, roest en verkleuring zijn niet hetzelfde
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Doffe waas | Zeep, huidverzorgingsproducten of huidvet | Aanslag op het oppervlak, meestal te verwijderen |
| Oranjebruine vlek | IJzerverontreiniging of plaatselijke corrosie | Onderzoek het en maak het snel schoon |
| Klein putje bij een sluiting | Opgehoopte chloriden en vocht | Plaatselijke corrosie |
| Goudkleur die aan de randen lichter wordt | Slijtage van de coating door wrijving | Verandering van de afwerking, geen aanslag op het staal |
| Groene vlek op de huid | Meestal een basismetaal dat koper bevat | Onwaarschijnlijk bij hoogwaardig staal zonder coating |
Waarom roestvrij staal meestal mooi blijft
Chroom in de legering vormt een beschermend laagje op het oppervlak. Zuurstof helpt dit laagje in stand te houden. Op een glad, schoon oppervlak kunnen chloriden en vuil zich minder makkelijk ophopen, terwijl ze in kieren en onder afzettingen juist voor plaatselijk zwaardere omstandigheden zorgen.
Kan roestvrij staal roesten?
Ja, maar de omstandigheden zijn belangrijk. Roestvrij betekent bestand tegen roest, niet chemisch onverwoestbaar. Hoge concentraties chloriden, bleekmiddel, zuren, langdurig achtergebleven zout, ijzerverontreiniging en onvoldoende gereinigde oppervlakken na de productie kunnen het risico allemaal vergroten.
Een roestachtig vlekje kan ook ontstaan door gewoon ijzer dat via een stuk gereedschap of een ander voorwerp op het oppervlak terechtkomt. Dat ijzer roest, ook als het roestvrije staal eronder intact is.
Verandert goudkleurig roestvrij staal van kleur?
Onbewerkt roestvrij staal heeft van zichzelf een zilvergrijze kleur en kan niet ‘vervagen’ in de gebruikelijke zin. Goudkleurig roestvrij staal heeft een afwerking. Als die met PVD is aangebracht, is ze doorgaans duurzamer dan een gewone galvanische coating. Toch hebben contactpunten meer te verduren dan andere delen van het sieraad.
De onderkant van ringen, armbandsluitingen en overlappende kettingen komen de hele dag in aanraking met bureaus, huid, kleding en ander metaal. Verandert een goudkleurige afwerking het eerst op deze plekken, dan speelt wrijving meestal een grotere rol dan water.
Een sieraad van Luzy
Nerea Wave stapelringen
Ringen zitten op een plek die de hele dag in beweging is. Nerea heeft een stevige basis van roestvrij staal en een afwerking die is gekozen voor dagelijks gebruik, met twee vloeiende banden die ontworpen zijn om samen te dragen.
Ontdek NereaKijk eerst goed voordat je gaat schoonmaken
Kijk waar de verandering zit. Aanslag verspreidt zich meestal over grotere oppervlakken of hoopt zich op achter stenen. Slijtage van de coating zie je het eerst op plekken waar het sieraad schuurt: de onderste helft van een ring, de onderkant van een armband of de randen van een sluiting. Plaatselijke corrosie zie je eerder als een klein, hardnekkig puntje in een spleet of op een plek waar zout en vocht zijn blijven zitten.
- Spoel het sieraad af met vers, lauw water.
- Blijven er resten achter? Gebruik dan één druppel milde zeep en een heel zachte doek.
- Droog het sieraad volledig af en bekijk het daarna bij daglicht.
- Is er nog steeds een vlek of kleurverandering zichtbaar? Ga dan niet harder schrobben. Maak er een foto van en neem contact op met de verkoper.
Die volgorde is belangrijk: door te hard te poetsen kan een klein, oplosbaar probleem blijvende slijtage van de coating worden.
Waardoor neemt de kans op corrosie toe?
Roestvrij staal heeft zuurstof nodig om zijn beschermende oppervlaktelaag te behouden. Een glad, vrij oppervlak houdt zich meestal heel goed. In een nauwe spleet waar opgedroogd zout, zeep en vocht zich ophopen, ontstaat een andere omgeving. De concentratie chloride neemt toe en er is minder zuurstof beschikbaar. Daarom is het goed om sluitingen en overlappende schakels na het zwemmen in een zwembad of de zee even na te kijken.
Bleekmiddel is een ander verhaal. Natriumhypochloriet tast roestvrij staal sterk aan en kan putcorrosie of spleetcorrosie veroorzaken. Ook sieraden die tegen water kunnen, kun je tijdens het schoonmaken in huis beter afdoen.
Kan de afwerking van roestvrij staal worden hersteld?
Resten kun je meestal thuis verwijderen. Als voorzichtig schoonmaken overgedragen ijzerdeeltjes niet verwijdert, kan een vakman beoordelen wat er aan de hand is. Een versleten decoratieve coating is geen vuil en kun je niet terugpoetsen. Opnieuw plateren of een specialistische nieuwe PVD-coating aanbrengen kan mogelijk zijn, maar welke methode geschikt is, hangt af van de constructie. Bovendien is dit niet voor elk ontwerp mogelijk.
Daarom kiezen we voor een stabiele basis onder de kleurlaag. Als de afwerking ooit beschadigd raakt, biedt 316L-roestvrij staal het sieraad nog steeds een corrosiebestendige basis, in plaats van dat messing met een hoog kopergehalte direct in aanraking komt met huid en vocht.
Zo houd je het oppervlak mooi
Spoel je sieraden af na contact met zeewater of zwembadwater en droog ze daarna met een zachte doek. Verwijder zichtbare resten van huidverzorgingsproducten met lauwwarm water en een beetje milde zeep. Bewaar sieraden los van elkaar, zodat hardere randen niet langs gepolijste oppervlakken schuren.
Gebruik geen tandpasta, baking soda, ruwe poetsdoeken of metaalreinigers, tenzij de fabrikant aangeeft dat ze geschikt zijn. Een methode die bedoeld is om massief metaal te polijsten, kan een decoratieve coating verwijderen.
Veelgestelde vragen
Waarom zien mijn roestvrijstalen sieraden er dof uit?
Een doffe uitstraling komt meestal door resten van zeep, zonnebrandcrème, huidvet of kalkrijk water. Voorzichtig schoonmaken laat het oppervlak meestal weer glanzen.
Waarom zit er een bruine vlek op roestvrij staal?
Het kan gaan om ijzerdeeltjes op het oppervlak of om plaatselijke corrosie. Maak het voorzichtig schoon, spoel het grondig af en neem contact op met de verkoper als het probleem aanhoudt.
Kan 316L-staal ooit roesten?
Onder agressieve omstandigheden, bijvoorbeeld bij blootstelling aan chloriden of chemicaliën, kan dat gebeuren, vooral in nauwe kieren. 316L-staal is zeer goed bestand tegen corrosie, maar niet onder alle omstandigheden corrosiebestendig.
Vervaagt de goudkleur van een PVD-coating?
Elke decoratieve afwerking kan na verloop van tijd slijtage vertonen. Hoe goed een PVD-coating standhoudt, hangt af van het coatingsysteem, de voorbereiding van het oppervlak, de dikte en de mate van wrijving. Veranderingen in de afwerking betekenen niet dat het staal zelf verkleurt.